Dolmen: een jongensdroom die waarheid werd
Het verhaal van Dolmen begint met twee broers, Gijs en Joost Baks, waarbij het architectenbloed al jong door de aderen vloeide. Op steenworp afstand van Buitenplaats Koningsweg op de Veluwe bouwden zij als jonge jongens hutten. Decennia later deden ze dat nog een keer over, maar nu ‘voor het echie’. Op het voormalige militaire terrein kreeg Space Encounters, het architectenbureau van Gijs en Joost, de kans om een vakantiehuis te ontwerpen en bouwen. Het werd een potige folly, opgetrokken in hout en staal, waar tussen de boomkruinen geleefd wordt.
“Dit is een jongensdroom … op professionele wijze een hut in het bos bouwen”, zegt Gijs Baks. “We gingen zelfs zover om aan de inschrijving een zwart-witfoto van onszelf als jeugdige huttenbouwers toe te voegen.” En het kostte ook weinig brainstormsessies om te bepalen dat ze de hoogte in wilden. Daardoor ontstaat er namelijk een mooi contrast met de twee andere follies op het open veld, die zich onder de grond en in een ruïne van een schuur bevinden. “Maar dat was niet de enige reden. We willen hier ook genieten van de privacy en het groen van de bomen. En we hadden de ambitie om de grond zo min mogelijk te beroeren”, zegt Gijs, die met zijn broer tevens eigenaar is van Dolmen. “De aarde loopt daarom - behalve onder het huis - ook gewoon door in de drie poten.”
Locatie
Opgaan in de natuur doet Dolmen echter niet. Daarvoor is het ontwerp te krachtig. De folly laat zich beter omschrijven als een design dat recht doet aan de natuur. Het is een plek om te dromen, te schuilen en te verbinden. En een bouwwerk waardoor bezoekers direct beseffen hoe bijzonder deze locatie is; een militair landgoed waar stilte wordt gerespecteerd en waar mensen te gast zijn in de natuur. Hier toonden Gijs en Joost respect voor. “Door waar mogelijk ecologisch te bouwen. Zo zijn achter de houten huid in de poten nestkasten opgenomen. En kreeg ieder raam en het terras luiken om lichtverstoring te voorkomen. Natuurlijk voorkomt het ook privacy issues, maar de voornaamste reden is dat we het natuurlijke nachtleven wilden respecteren.”
Constructie
In de drie poten - elk 5,40 meter hoog – zijn de trap, een buitenkeuken en de technische ruimte gerealiseerd. En op vier meter boven de grond zweeft het appartement. “De constructie is een hybride van staal en hout”, legt Gijs uit. “De dragende constructie is van staal; deze is demontabel en recyclebaar. De gevels, wanden, vloer en het dak zijn opgetrokken in HSB. Door het hout is er een natuurlijke verbinding met de omgeving, zelfs al is het hout abstract en regelmatig in vorm.” Het is bovendien in situ gebouwd. “De volledige constructie in hout vervaardigen was geen optie, anders blijft er erg weinig over van de 8x8 meter ruimte. En voor ons stond vast dat de gevelbekleding rondom moest doorlopen en exact moest aansluiten op de gevelbekleding van de poten. Wil je met die precisie vervaardigen, dan is prefab geen optie.”
Vakmanschap
Het vakmanschap van het ontwerp en de aannemer zie je terug in de gevelafwerking. Achter de lamellen – die exact op elkaar aansluiten – gaan ramen van Reynaers Aluminium verborgen. Vlakke SlimLine 38 (SL 38) Cubic profielen in bi-colour; met een lichte tint aan de binnenzijde en antraciet aan de buitenkant om het gevelbeeld niet verstoren. Daarnaast lees je de expertise af aan de luiken. Gijs: “Artino engineerde met ons de handbediende horizontale vouw-schuifluiken en de mechanische hefluiken die met RVS-katrollen worden opgetild. Om het railsysteem en de katrollen te bevestigen, zijn de ramen dieper in de neggen gelegen.” Vensters die overigens net als de schuifpui zijn vervaardigd uit aluminium. “De keuze voor aluminium heeft alles te maken met de uitstraling. Het contrast met het hout en de slanke profilering van de aluminium schuifpui vinden wij mooi. Bovendien konden we door een grote schuifpui zonder hoekstijl te installeren (de vleugels sluiten op elkaar aan) de leefruimte vergroten.” Terwijl de lichte kleurstelling en drempelloze verwerking van de ConceptPatio 130 (CP130-SL) zorgen voor een vanzelfsprekende overgang tussen binnen en buiten.
Vakantie
Het efficiënt indelen van de leefruimte was sowieso een opgave. Het was namelijk de wens van Gijs en Joost om hier samen met hun gezinnen - acht personen in totaal - vakantie te kunnen vieren. Daarom zijn de twee slaapkamers voorzien van dubbele stapelbedden en is er veel opbergruimte in de wanden. Zo bleef er voldoende oppervlak over voor een ruime eethoek met een fantastisch uitzicht over het Veluwse groen en – voor de gasten van Natuurhuisje.nl die naar boven kijken – een stukje ‘bouwerfgoed’. “In de hoek van het terras ontwaar je een stalen balk met een constructieve functie. Doordat deze naar buiten steekt, heeft het staal tevens een positieve krachtwerking op de balk boven de pui, hierdoor wordt voorkomen dat verticale krachten doorwerken op de schuifpui.” Maar de wijze waarop hij ‘juist niet’ is geïntegreerd is ook een knipoog, passend bij een folly. Gijs: “We houden wel van een beetje zelfspot en een schommel toevoegen vonden we in deze omgeving toepasselijk. Het geeft namelijk een stukje vreugde aan passerende wandelaars die hier kunnen schommelen.”