GGD Gelderland-Zuid
Gezondheidscentrum GGD Gelderland-Zuid is een veilige plek waar esthetiek en menselijkheid samenkomen. Ondanks een beperkt budget creëerde Joost Roefs van architectenbureau De Twee Snoeken een abstract, gelaagd ontwerp vol symboliek. De moderne maar uitnodigende behandelingsfaciliteit is voorzien van ultraslanke ramen en schuifdeuren van Reynaers Aluminium. Bovendien heeft het project de Reynaers Projectprijs 2025 gewonnen.
Warmte door architectuur
Het GGD-centrum is niet zomaar een medische instelling. Het belangrijkste doel is om een toevluchtsoord te zijn voor sociaal kwetsbare mensen, zoals slachtoffers van misbruik, mensen die in armoede leven en dergelijke. “We stonden voor de uitdaging om een gebouw te ontwerpen waar mensen zich veilig kunnen voelen. Niet alleen medewerkers, maar ook bezoekers die vaak met stressvolle situaties te maken hebben”, zegt Joost Roefs. Deze hoofddoelstelling impliceerde empathie als kern van het architectonisch ontwerp.
“Mensen worden het gebouw binnen geleid door twee hoofdingangen die omgeven zijn door intieme tuinen”, vervolgt Roefs. “Eenmaal binnen valt de centraal gelegen receptie meteen op. We hebben deze bewust daar geplaatst, zodat alle bezoekers een duidelijk overzicht hebben. Niemand die het centrum bezoekt, hoeft zich zorgen te maken over waar hij heen moet – de indeling van het gebouw wijst je de weg.”
Bescheidenheid overheerst in elk detail – er zijn geen grote trappen of excentrieke designelementen. De wachtkamers zijn zo geplaatst dat de privacy van mensen indien nodig wordt gerespecteerd. In tegenstelling tot de typische klinisch witte ziekenhuizen, zorgt de warmte van het houten interieur voor een uitnodigende open ruimte, die in verschillende lagen is opgedeeld.
Gelaagde gevel
Een bijzondere keuze was om de kozijnen niet in, maar óp de gevel te plaatsen. De zogenaamde bloemkozijnen, zijn uitgewerkt als decoratieve elementen die een tweede ritme over het gevelpatroon leggen. “Dat is geen alledaagse oplossing, maar het gaf ons de mogelijkheid om het gevelpatroon door te laten lopen,” legt Roefs uit. “Het raam wordt zo een schilderij op een canvas. Dat maakt de gevel spannend en gelaagd. Het idee van gelaagdheid zit in alles: in materiaalgebruik, in compositie, in lichtval. Ook de technische elementen kregen een poëtische vorm. De noodoverstorten zijn vormgegeven als ontluikende bladeren – een subtiele verwijzing naar het thema van groei en zorg. Zelfs de kastjes voor vleermuizen en zwaluwen zie je terug als esthetische objecten. Die moffelden we niet weg, maar namen we juist op in het gevelbeeld.”
Daglicht speelt een cruciale rol in het ontwerp. Roefs legt uit: “We ontwierpen het gebouw oriëntatiegericht. Aan de noordkant zitten de grootste ramen, volledig transparant en zonder zonwering. Daar komt geen directe zon binnen, dus daar kun je juist maximaal profiteren van daglicht.” Aan de oost-, west- en zuidzijde zijn de ramen kleiner en voorzien van zonwerend glas en een subtiele zeefdrukprint. “Die zeefdruk bedekt ongeveer 34 procent van het glasoppervlak,” vertelt Roefs. “Daarmee houden we de opwarming onder controle zonder mechanische buitenzonwering – wat én esthetisch én kostentechnisch aantrekkelijk is. De diepe neggen zorgen bovendien voor schaduw en versterken de privacy, vooral op plekken waar behandelkamers liggen.”
Een belangrijk esthetisch en technisch element van het gebouw zijn de aluminium kozijnen. Roefs en zijn team kozen in samenspraak met gevelbouwer Haro Aluminium voor een combinatie van Reynaers Aluminium-systemen: SlimLine 38 en MasterLine 8. Elk systeem werd gekozen op basis van functie, uitstraling en technische prestatie. Roefs hierover: “De SlimLine 38 is onze favoriet vanwege het ranke profiel en de verfijnde detaillering. Die dunne lijnen geven de gevel een elegante uitstraling en versterken het ritmisch spel van patronen dat we in de gevel aanbrachten.” Voor de schuifpuien werd MasterLine 8 toegepast. “Deze combinatie gaf ons de vrijheid om esthetisch te werken zonder concessies te doen aan technische prestaties zoals luchtdichtheid, waterdichtheid en isolatie,” vult Roefs aan.
Betrouwbaar partnerschap
Om dit prachtige resultaat van hoge kwaliteit te bereiken, werkte De Twee Snoeken samen met de Nederlandse gevelbouwer Haro Aluminium. Dit familiebedrijf is al jarenlang een vertrouwde partner van Reynaers Aluminium en toen de vraag kwam om te helpen bij de bouw van het gezondheidscentrum van de GGD Gelderland-Zuid, waren ze meteen bereid om deze klus aan te nemen.
Algemeen directeur Jan van de Scheur legt uit hoe het team van Haro bij het project betrokken was: “In de bestektekst stond dat de gevel moest worden voorzien van SlimLine 38 Cubic-ramen van Reynaers Aluminium. Dat is helemaal ons ding.” Het project bracht ook een aantal uitdagingen met zich mee. “De glasplaten met patroon bleken een logistieke uitdaging. Er was veel afstemming nodig met de aannemer en de glasleverancier. We moesten verschillende printmonsters bestellen terwijl we op zoek waren naar de perfecte beglazing voor het profielsysteem. Elk detail moest kloppen. Gelukkig konden we dankzij de technische kwaliteit en ontwerpflexibiliteit van de oplossingen van Reynaers Aluminium een snel en efficiënt productieproces garanderen.”
Met de hulp van Reynaers Aluminium konden we een snel en efficiënt productieproces garanderen.
-
Jan van de Scheur, Haro Aluminium
Op de vraag wat zijn team heeft geïnspireerd om zo'n uitzonderlijk bouwproject te ontwerpen, verwijst Joost Roefs naar de Brits-Zwitserse filosoof Alain de Botton, die ooit zei: "Most of the time, we have to be strong, we must not show our fragility. We have known that since the schoolyard. There is always a fragile bit of us, but we keep it very hidden. Yet Venetian glass does not apologise for its weakness. It admits its delicacy; it is confident enough to demand careful treatment."
“We hebben ons laten inspireren door de kwetsbaarheid van Venetiaans glas. Het symboliseert de kwetsbaarheid van de bezoekers, maar valt ook op door zijn onberispelijke schoonheid”, concludeert Roefs. Een passend eerbetoon aan het nobele doel van het GGD-gezondheidscentrum. De combinatie van impactvolle en mensgerichte architectuur heeft het centrum de Reynaers Projectprijs 2025 (categorie People's Choice) opgeleverd. Architectenbureau De Twee Snoeken en gevelbouwer Haro Aluminium ontvingen de prijs en elk € 2.500, te doneren aan een lokaal goed doel naar keuze. Zo kan passie voor architectuur bijdragen aan een betere toekomst!
